Wanneer je herstellende bent van covid 19 kun je last hebben van vermoeidheid, die erger en anders is dan ‘gewone’ vermoeidheid. Het kan lastig zijn hiermee om te gaan, zeker als je eigenlijk nooit echt ziek bent geweest, normaal een actief leven leidde, en verwacht snel te herstellen.  Ook voor je omgeving kan dat lastig zijn.

 

Zeker mensen die op de ic gelegen hebben kunnen last hebben van aandacht en concentratiestoornissen, vergeetachtigheid, planningsproblemen en snel het overzicht kwijt zijn. Deze problemen in het denken worden ook wel cognitieve problemen (of cognitieve stoornissen) genoemd. Door aandacht- en concentratieproblemen kost het meer moeite om taken goed uit te voeren. Hierdoor kun je sneller moe worden of hoofdpijn krijgen.


Depressieve klachten waarbij er sprake is van aanhoudende somberheid, slecht slapen, geen of weinig plezier meer hebben kunnen ook voorkomen, bijvoorbeeld naar aanleiding van de nare dingen die er kunnen zijn gebeurd tijdens de ziekte of ook  als gevolg van frustratie over het moeizame herstel nadat je ziek bent geweest. 

We zien ook een toename van angstklachten na corona; veel zorgen maken over je lichamelijke gezondheid, piekeren, onzekerheid, dingen die je vroeger niet moeilijk of eng vond liever uit de weg gaan. 

Er kunnen ook post traumatische klachten (PTSS) voorkomen. Je bent dan schrikachtig, hebt een korte lont en last van nare herinneringen aan de tijd dat je ziek was die je maar niet uit je hoofd krijgt en waar ook nare dromen over kunnen aanhouden. 

Algemene adviezen bij omgaan met vermoeidheid en cognitieve problemen
Wissel activiteiten af (met afwisseling wordt bedoeld: het afwisselen van denk- en doe-activiteiten) en bouw rustmomenten in. Neem niet te veel hooi op je vork.  Spreek bijvoorbeeld met jezelf af om in plaats van het gehele huis in een keer schoon te maken, iedere dag 15 minuten in een rustig tempo huishoudelijk werk te verrichten. Zorg voor regelmaat, bijvoorbeeld: altijd om negen uur opstaan; drie keer per dag (om elf, twee en vijf uur) vijf minuten wandelen (of fysiotherapie oefeningen doen); iedere dag ‘s ochtends om tien uur en ‘s middags om vier uur een uur lang in een stoel zitten; iedere avond tien minuten met vrienden een telefoongesprek houden. Dit zijn duidelijke en vaak haalbare doelstellingen. Beter is het kleine taken vaak uit te voeren dan meteen aan grote taken te beginnen die vervolgens niet kunnen worden afgemaakt. Het is ook van belang rust en inspanning over de hele dag af te wisselen. Liever driemaal een kwartier wandelen dan eenmaal drie kwartier.

Wat te doen als je psychologische klachten hebt?
Praat er over met de huisarts of praktijkondersteuner, die je kan verwijzen naar de psycholoog. Een psycholoog kan je op weg helpen om uit de depressie te komen, om te leren gaan met vermoeidheid en andere beperkingen ten gevolge van corona, je angsten leren hanteren of de PTSS te behandelen. Er kan dan ook bekeken worden of verder onderzoek en hulp nodig is als het gaat om cognitieve problemen, zoals concentratie en geheugenproblemen. Er zou dan neuropsychologisch onderzoek kunnen worden verricht en afhankelijk van het cognitieve profiel neuropsychotherapie kunnen worden ingezet. Hierbij kun je denken aan behandeling gericht op het vergroten van inzicht in en het verbeteren van het omgaan met cognitieve klachten/beperkte belastbaarheid. Meestal wordt een partner of andere belangrijke naaste uit de omgeving van de cliënt betrokken bij de gesprekken bij de psycholoog om de behandeling af te stemmen en voorlichting te geven.